تعریف آسم:
آسم اصطلاحی است که برای توصیف بیماری به کار می رود که مشخصه اصلی آن حملاتی از تنگی نفس است که به علت باریک شدن متناوب مجاری هوایی و قسمتها یی از ریه ها ایجاد می شود و وضعیتی است که مجاری هوایی ریه ها ملتهب شده و بنابراین به عوامل خاصی بسیار حساس می شوند و سبب تنگی نفس یا خس خس سینه می شود .
میزان شیوع آسم به علت افزایش مواد حساسیت زا در خانه ها , عفونت های ویروسی , آلودگی هوا و استرس ها افزایش یافته است اما خوشبختانه مرگ بر اثر آسم شایع نمی باشد و یک اختلال برگشت پذیر محسوب می شود .
علائم آسم :
بیماری آسم با چهار علامت اصلی بروز می کند .1- خس خس سینه 2-تنگی نفس 3- سرفه 4-فشار در قفسه سینه گرچه علائم آسم اغلب بدون هیچگونه دلیل واضحی رخ می دهند اما مشخصه آن این است که غالبا در شب و اوایل صبح اتفاق می افتد و فرد را از خواب بیدار می کند اما بطور کلی نشانه های بیماری مثل خستگی , بی حالی , خواب آلودگی و تکرار خلط فراوان در بینی در روزهای قبل از بروز حمله نمایان می شود .
علل بروز حملات آسمی :
در پزشکی مدرن چهار علت مهم در ایجاد بیماری آسم تشخیص داده است : 1-تنش اضطراب و مسائل روان تنی 2-آلرژی ,عوامل محرک 3-علل ارثی و ژنتیک 4-علل ناشناخته
در این میان نقش عوامل محیطی (مواد حساسیت زا و مواجه شدن با دود سیگار )در بروز بیماری آسم و تشدید آن می تواند بسیار مهم باشد .
عوامل تحریک کننده اصلی در بروز آسم:
1-تمرینات ورزشی و فعالیت های سنگین2ـمواد حساسیت زا 3-دود, بوی عطر و گرد و غبار 4-سرماخوردگی و عفونت های ویروسی 5-هیجانات و استرس ها
عوارض آسم :
آسم کنترل نشده برای مدت طولانی میتواند باعث بیماری های ریوی , کاهش اکسیژن خون, کبودی اندام ها و همچنین کم آبی در اثر تعریق بیش از حد شود.
پیشگیری :
برای جلوگیری ازحملات آسمی فرد باید مواردی که باعث بروز نشانه ها شود شناسایی وازآن ها دوری کنند دوری کردن از مواد حساسییت زا مثل گرد و غبار ـ حیوانات خانگی ـ مواد غذایی حاوی چاشنی فراوان ـ بوها و عطرهای محرک مصرف دخانیات -انجام ندادن فعالیت های سنگین –عدم ابتلا به بیماری های عفونی دستگاه تنفسی مثل سرماخوردگی استفاده از رژیم گیاه خواری به جای رژیم های پر چرب و سرخ کردنی–عدم استفاده از مایعات خیلی سرد
هدف از درمان:
1-پیشگیری از نشانه های مزمن و دشوار
2-نگهداری عملکرد تنفسی در حد معمول
3-نگهداری سطح نرمال فعالیت
4-تامین حداکثر تاثیر دارو درمانی و به وجود آمدن انگیزه بیمار در مراقبت از خود
دارو درمانی :
1-داروهای تسکین دهنده 2-داروهای پیشگیری کننده 3-داروهای اورژانسی
دارو های تسکین دهنده :همان اسپری های تنفسی هستند که باعث گشاد شدن راه های هوایی و در نتیجه بهبود وضعیت تنفسی بیمار می شوند و فقط در زمانی که فرد دچار ناراحتی می باشد از این دسته داروها استفاده می شود مثل اسپری استنشاقی سالبوتامول
داروهای پیشگیری کننده :این داروها به صورت منظم اغلب روزی دوبار مصرف می شود مثل بکلومتازون –اینتال –تیلاد
نکاتی در مورد استفاده از اسپری های تنفسی:
1ـقبل از مصرف خوب تکان داده شود .
2-بعد از یک بازدم عمیق استفاده شود .
3-پس از استفاره از اسپری برای جلوگیری ازبرفک و خشکی دهان , دهان با آب معمولی
شستشو داده شود و حتما مقدار زیادی آب مصرف شود.
ورزش درمانی :
امروزه پزشکان متوجه شده اند که ورزش نه تنها باعث تشدید علائم آسم نمی شود بلکه باعث کنترل و بهبود بیماری می شود البته در صورت رعایت نکات زیر :
1-استفاده از ورزش هایی مثل پیاده روی
2-انجام حرکات نرمشی به مدت 10 دقیقه قبل از شروع پیاده روی
3-کاستن شدت فعالیت و افزایش زمان ورزش کردن
4- استراحت چند ثانیه ای پس از 30 تا 60 ثانیه ورزش کردن
5- ورزش نکردن در هوای سرد و خشک
6- استفاده از حمام آب گرم و استشمام هوای گرم پس از اتمام ورزش
